World Wide Web Day: terug naar de oorsprong

Het internet is inmiddels niet meer weg te denken uit ons dagelijks leven. Ik vind het best bijzonder om te bedenken dat het “World Wide Web” zoals we dat nu kennen pas begin jaren 90 is ontstaan en daarmee maar een paar jaar ouder is dan ikzelf. Op 1 augustus vieren we ieder jaar World Wide Web Day, om stil te staan bij de uitvinding die ons leven voorgoed heeft veranderd.

Het internet was vanaf het begin bedoeld voor iedereen

In de jaren 80 ontstond de behoefte om grote hoeveelheden informatie eenvoudig met elkaar te kunnen delen. Tim Berners-Lee ontwikkelde een systeem waarin dit mogelijk werd en werd daarmee één van de grondleggers van het internet zoals wij dat kennen. Zijn filosofie was helder:

"The power of the Web is in its universality. Access by everyone regardless of disability is an essential aspect."

Tim wilde dat dit een plek was waar kennis en informatie voor iedereen beschikbaar zou zijn. Dát was het doel, niet meer en niet minder. Toegankelijkheid was dus geen toevoeging achteraf. Het was vanaf het begin één van de uitgangspunten.

HTML: de fundering van het Web

Om het Web mogelijk te maken, ontwikkelde Berners-Lee ook HTML (HyperText Markup Language): de standaardtaal waarmee de structuur van webpagina's wordt beschreven. Browsers kunnen deze gestandaardiseerde structuur vervolgens “lezen” en weergeven aan gebruikers.

HTML was bewust eenvoudig opgezet. De nadruk lag op de inhoud en betekenis van informatie, niet op de vormgeving. Juist daardoor bevat HTML van zichzelf al veel van de bouwstenen die nodig zijn voor een toegankelijke website.

Meer mogelijkheden, maar ook meer risico’s

Sindsdien is het web enorm geëvolueerd. Nieuwe programmeertalen, frameworks en JavaScript-bibliotheken maken het mogelijk om prachtige, geavanceerde en heel interactieve websites te bouwen. Maar juist daar gaat het soms mis.

Steeds vaker worden standaard HTML-elementen vervangen door volledig zelfgebouwde componenten. Dat biedt veel vrijheid, maar brengt ook risico's met zich mee. Want zodra je afwijkt van de standaard, moet je zelf alle toegankelijkheid weer opnieuw bouwen. En dat gebeurt lang niet altijd.

Een voorbeeld

Neem een accordion.

Technisch kun je die prima bouwen met een <div> die via JavaScript open- en dichtklapt. Visueel werkt dat vaak uitstekend. Maar onder de motorkap ontstaan allerlei toegankelijkheidsproblemen:

• Hulpsoftware weet niet dat het element een knop is (WCAG 4.1.2);

• De status (ingeklapt of uitgeklapt) is niet beschikbaar voor schermlezers (WCAG 1.3.1);

• Vaak werkt de bediening alleen met de muis en niet met het toetsenbord (WCAG 2.1.1).

En dat terwijl hiervoor al goede standaardoplossingen bestaan, zoals een <button> in combinatie met een heading volgens het W3C accordion patroon of zelfs de HTML-elementen <details> en <summary>.

Robuust bouwen

Dit sluit naadloos aan bij één van de vier WCAG-principes: Robuust.

Webcontent moet betrouwbaar kunnen worden geïnterpreteerd door browsers én hulptechnologieën, nu én in de toekomst. Standaard HTML-elementen zijn daar juist voor ontworpen. Ze hebben een vaste betekenis, worden breed ondersteund en blijven werken wanneer browsers en hulpsoftware zich verder ontwikkelen.

Een ode aan HTML

Daarom bij deze een kleine ode aan HTML.

Het is misschien niet de meest spectaculaire technologie die we tegenwoordig gebruiken, maar het vormt nog altijd de fundering van het Web. En verrassend vaak geldt: hoe dichter je bij de standaard blijft, hoe toegankelijker, robuuster én onderhoudsvriendelijker je website wordt.

Leestip

Tim Berners-Lee bracht onlangs het boek This Is For Everyone: The Unfinished Story of the World Wide Web uit. Hierin vertelt hij het verhaal achter de uitvinding van het World Wide Web en kijkt hij vooruit naar de belangrijke keuzes die de toekomst van het Web zullen bepalen.