Niet-interferentie eis

Inmiddels loopt mijn blogreeks “Opvallend (on)toegankelijk” al een jaar. Een jaar vol WCAG-succescriteria, uitleg en voorbeelden van problemen die ik tijdens het uitvoeren van WCAG-onderzoeken tegenkom. Een mooi moment om eens terug te blikken op vier specifieke succescriteria die het afgelopen jaar behandeld zijn: de succescriteria die vallen onder de niet-interferentie eis.

Wat is de niet-interferentie eis?

De niet-interferentie eis is één van de conformiteitseisen waar een webpagina aan moet voldoen om te voldoen aan de WCAG. Concreet is deze eis WCAG 5.2.5 niet-interferentie. Deze eis stelt dat content die niet toegankelijk is, het gebruik van de rest van de pagina niet in de weg mag zitten.

Oftewel: ook content die niet nodig is om de pagina toegankelijk te laten werken, mag geen blokkade vormen voor de rest van de pagina.

Daarbij zijn er vier succescriteria die extra belangrijk zijn. Deze gelden altijd voor alle content op de pagina, juist omdat een probleem met deze criteria ervoor kan zorgen dat je de rest van de pagina niet meer goed kunt gebruiken. Het gaat om:

• WCAG 1.4.2 – Geluidsbediening

• WCAG 2.1.2 – Geen toetsenbordval

• WCAG 2.3.1 – Drie flitsen of beneden drempelwaarde

• WCAG 2.2.2 – Pauzeren, stoppen, verbergen

Waarom deze vier succescriteria?

Waarom juist deze vier? Omdat een probleem hiermee niet alleen het betreffende onderdeel ontoegankelijk maakt, maar invloed kan hebben op de hele pagina. Een video die automatisch geluid afspeelt kan bijvoorbeeld voorleessoftware overstemmen. En als je met het toetsenbord ergens in vast komt te zitten, kun je misschien helemaal niet meer bij de rest van de pagina. Dat is precies wat met niet-interferentie wordt bedoeld: een toegankelijkheidsprobleem mag geen blokkade worden voor de rest.

Een recap per succescriterium

WCAG 1.4.2 – Geluidsbediening

Succescriterium 1.4.2 gaat over geluid dat automatisch begint af te spelen en langer dan drie seconden duurt. De gebruiker moet dit geluid kunnen pauzeren of stoppen, of het volume ervan apart kunnen regelen.

Vooral voor mensen die gebruikmaken van voorleessoftware kan automatisch geluid een blokkade vormen. De voorleesstem en het andere geluid spelen dan door elkaar heen, waardoor de gebruiker de voorleessoftware niet meer goed kan verstaan. Het kan daardoor ook lastig zijn om het mechanisme te vinden waarmee het geluid gestopt kan worden. Ook voor mensen die moeite hebben met concentreren kan automatisch geluid erg afleidend zijn.

WCAG 2.1.2 – Geen toetsenbordval

Wie met het toetsenbord naar een onderdeel van een pagina kan navigeren, moet daar met het toetsenbord ook weer uit kunnen navigeren. Je mag met de toetsenbordfocus dus nergens vast komen te zitten.

Dat is vooral belangrijk voor mensen die volledig afhankelijk zijn van toetsenbordbediening, bijvoorbeeld vanwege een motorische beperking of omdat zij blind of slechtziend zijn. Als de toetsenbordfocus ergens vast komt te zitten, kunnen zij niet verder naar de rest van de pagina. In het ergste geval zit er niets anders op dan de pagina helemaal te verlaten.

WCAG 2.3.1 – Drie flitsen of beneden drempelwaarde

Dit succescriterium stelt grenzen aan flitsende content. Content mag niet meer dan drie keer per seconde flitsen, tenzij de flitsen onder vastgestelde veilige drempelwaarden blijven.

Voor mensen met fotosensitieve epilepsie kunnen snelle lichtflitsen een epileptische aanval uitlokken. Dat kan al binnen zeer korte tijd gebeuren. Daarom helpt een knop om de flitsen uit te zetten niet altijd: tegen de tijd dat iemand die knop heeft gevonden, kan het kwaad al zijn geschied.

WCAG 2.2.2 – Pauzeren, stoppen, verbergen

Bewegende, knipperende of scrollende content die automatisch start, langer dan vijf seconden duurt en naast andere content wordt getoond, moet kunnen worden gepauzeerd, gestopt of verborgen. Voor automatisch actualiserende informatie gelden vergelijkbare eisen.

Dit is onder andere belangrijk voor mensen met cognitieve beperkingen of concentratieproblemen. Beweging op de pagina kan zoveel aandacht opeisen dat het erg moeilijk of zelfs onmogelijk wordt om de andere content te lezen of te gebruiken. Het probleem zit dus niet alleen in de bewegende content zelf, maar ook in het feit dat dit het gebruik van de rest van de pagina in de weg zit.

De gebruiker mag nooit vastlopen

De vier succescriteria gaan over verschillende dingen: geluid, toetsenbordbediening, flitsen en beweging. Toch hebben ze één belangrijke overeenkomst: als het fout gaat, kan de gebruiker niet zomaar om het probleem heen.

Een ontoegankelijk onderdeel op een pagina is misschien vervelend, maar hoeft niet altijd het gebruik van de hele pagina onmogelijk te maken. Bij deze vier criteria kan dat wel gebeuren. Je kunt je voorleessoftware niet meer verstaan, komt met je toetsenbord niet meer verder, wordt continu afgeleid door beweging of loopt zelfs het risico op een epileptische aanval.

Dat is dan ook een mooie vuistregel voor niet-interferentie: wat er ook op je pagina gebeurt, zorg dat het de gebruiker nooit belemmert om de rest van de pagina veilig en zelfstandig te gebruiken.

Meer weten?

Meer weten over één van deze vier succescriteria? In mijn eerdere blogs over Geluidsbediening, Toetsenbordval, Flitsende content en Pauzeren, stoppen, verbergen ga ik uitgebreider in op de eisen, voorbeelden uit de praktijk en mogelijke oplossingen.