Van losse onderzoeken naar echte verbetering: zo breng je structuur in je toegankelijkheidsproject

Je hebt een WCAG 2.2 onderzoek laten uitvoeren. De rapportage ligt op tafel. Tientallen bevindingen en pagina's vol aanbevelingen. En nu?

Dit is het moment waarop veel toegankelijkheidsprojecten vastlopen. Niet omdat er te weinig inzicht is, maar juist omdat er te veel is. Te veel issues, te veel prioriteiten, te veel onduidelijkheid over wie wat wanneer moet oppakken.

Het probleem bij stapels bevindingen

Na een toegankelijkheidsonderzoek zit je vaak met een overweldigende lijst:

• Knoppen zonder labels

• Onvoldoende kleurcontrast

• Formulieren die niet met het toetsenbord te bedienen zijn

• PDFs die niet toegankelijk zijn

• Video's zonder ondertiteling

Allemaal terechte punten, al zeggen we het zelf. Maar waar begin je? En belangrijker nog: hoe neem je je collega's hierin mee zonder dat ze afhaken omdat het te veel of te technisch lijkt?

Het ontbreken van een duidelijke structuur leidt tot uitstelgedrag, eindeloze discussies in overleggen, en het gevoel dat toegankelijkheid een onuitputtelijke put van werk is.

De "Eerstvolgende Actie"-matrix: simpel maar krachtig

De oplossing hoeft niet ingewikkeld te zijn. Met een simpele matrix breng je direct overzicht in de chaos. Je ordent alle issues op basis van twee vragen:

1. Wat is het risico? Hoe groot is de kans dat gebruikers hierdoor vastlopen of uitgesloten worden?

2. Wat is het bereik? Hoeveel pagina's, schermen of gebruikers worden geraakt?

Dit geeft je vier kwadranten:

Kwadrant 1: HOOG risico – HOOG bereik

Altijd als eerste oppakken

Dit zijn de blokkerende issues die veel gebruikers raken. Denk aan: een winkelwagen die niet met het toetsenbord te bedienen is, of een inlogformulier zonder toegankelijke foutmeldingen.

Waarom eerst? Omdat hier de grootste impact zit. Je lost problemen op die nu mensen buitensluiten.

Typische voorbeelden:

• Hoofdnavigatie die niet werkt met screenreader

• Verplichte formuliervelden zonder duidelijke labels

• Knoppen die alleen met een muis te gebruiken zijn

Kwadrant 2: LAAG risico – HOOG bereik

Snelle zichtbare winst

Issues die relatief makkelijk op te lossen zijn, maar wel op veel plekken voorkomen. Perfect om momentum te creëren en te laten zien dat vooruitgang mogelijk is.

Waarom nu? Omdat je hiermee snel resultaat boekt én collega's enthousiasmeert. Succes creëert draagvlak.

Typische voorbeelden:

• Alt-teksten toevoegen aan decoratieve afbeeldingen

• Kleurcontrast verbeteren in headers

• Consistente button-styling doorvoeren

Kwadrant 3: HOOG risico – LAAG bereik

Plannen met specialisten

Complexe problemen die specialistische kennis vragen, maar gelukkig niet overal voorkomen. Deze vraag je specifieke aandacht en expertise.

Waarom later? Niet omdat ze onbelangrijk zijn, maar omdat ze meer voorbereiding nodig hebben. Plan deze in met de juiste mensen en middelen.

Typische voorbeelden:

• Complexe datavisualisaties toegankelijk maken

• Specifieke functionaliteit in een ingewikkelde webapplicatie

• Custom components die volledig herbouwd moeten worden

Kwadrant 4: LAAG risico – LAAG bereik

Einde van de route

Kleine issues op weinig plekken. Los je op als je tijd over hebt, maar niet ten koste van belangrijkere zaken.

Waarom als laatste? Omdat je impact hier het kleinst is. Focus je energie waar het verschil maakt.

Typische voorbeelden:

• Een enkele pagina met suboptimale heading-structuur

• Een oude PDF op een archief-pagina

• Een minor contrast-issue in een zelden bezochte sectie

Van matrix naar actie: zo ga je aan de slag

De matrix is geen doel op zich, maar een middel om concrete stappen te zetten. Zo gebruik je hem effectief:

Stap 1: Classificeer samen

Ga niet alleen achter je bureau zitten. Nodig collega's uit: een ontwikkelaar, een content-eigenaar, iemand uit de business. Bespreek samen waar issues thuishoren. Dit voorkomt discussies later én zorgt voor gedeeld eigenaarschap.

Stap 2: Vertaal naar concrete taken

"Toetsenbordtoegankelijkheid verbeteren" is geen actie. "Labels toevoegen aan alle knoppen in de checkout-flow" wel. Maak taken concreet en toewijsbaar.

Stap 3: Plan realistisch

Begin met één issue uit kwadrant 1. Pak parallel een paar snelle winsten uit kwadrant 2. Bouw aan momentum, niet aan een planning die niemand gelooft.

Stap 4: Communiceer voortgang

Deel wat je oplost. Niet in jargon, maar in impact: "Deze week hebben we ervoor gezorgd dat 40.000 bezoekers het contactformulier kunnen gebruiken met alleen hun toetsenbord."

Stap 5: Herhaal en verfijn

Na elke sprint of kwartaal: kijk terug, vier successen, verschuif wat nodig is naar een ander kwadrant. De matrix leeft mee met je project.

Waarom deze aanpak werkt

De "Eerstvolgende Actie"-matrix werkt omdat hij drie dingen doet die veel projecten missen:

1. Hij voorkomt verlamming In plaats van te verdrinken in een eindeloze lijst, weet je waar je morgen mee begint. Geen discussies meer over "wat is nou belangrijker", want de logica is helder.

2. Hij maakt impact zichtbaar Door te focussen op risico en bereik, zie je direct waar je verschil maakt. Dat motiveert teams en geeft energie.

3. Hij schept draagvlak Collega's begrijpen waarom iets prioriteit heeft. De matrix spreekt voor zich en laat zien dat je strategisch werkt, niet chaotisch reageert.

Meer leren? Samen oefenen met andere aanjagers

Deze matrix is één tool uit een breder speelveld. Hoe neem je collega's mee die toegankelijkheid eigenlijk niet hun probleem vinden? Hoe bewijs je waarde zonder eindeloos te meten? Hoe hou je momentum vast als het eerste enthousiasme wegebt?

Dit zijn vragen die je niet in een artikel beantwoordt, maar door te doen. Door voorbeelden te zien, ervaringen uit te wisselen met andere aanjagers, en te oefenen met situaties uit jouw eigen organisatie.

Daar is de opleiding Projectleider Digitale Toegankelijkheid voor. Een plek waar je niet alleen de matrix invult, maar ook leert hoe je hem gebruikt in die lastige gesprekken. Waar je ziet hoe anderen dezelfde uitdagingen aanpakken. Waar je niet alleen kennis opdoet, maar ook een netwerk opbouwt van mensen die snappen wat je doet.

Klaar voor structuur in plaats van chaos? Ontdek in de opleiding hoe je van van onderzoeksresultaten naar concrete verbeteringen komt, en hoe je collega's enthousiast mee krijgt in plaats van afhaakt.

De opleiding start 3 februari!