Nieuw model toegankelijkheidsverklaring
Nieuw model toegankelijkheidsverklaring: dit moet jouw organisatie weten vóór 1 oktober 2026
Er is een verplicht nieuw model vastgesteld voor de toegankelijkheidsverklaring van overheidswebsites en apps. De deadline nadert snel en er zijn belangrijke inhoudelijke wijzigingen die direct invloed hebben op hoe jouw verklaring eruit moet zien.
Heb jij als overheidsorganisatie een toegankelijkheidsverklaring? Dan heb je werk aan de winkel. Er is een nieuw verplicht model vastgesteld op basis van het Tijdelijk Besluit Digitale Toegankelijkheid Overheid (BDTO). Jouw verklaring moet voor 1 oktober 2026 zijn bijgewerkt. Doe je dat niet, dan voldoe je niet meer aan de wet.
⚠️ Deadline
1 oktober 2026 is de uiterste datum om je toegankelijkheidsverklaring bij te werken volgens het nieuwe verplichte model. Zonder actuele verklaring voldoet je organisatie niet aan de Wet digitale overheid.
Wat is een toegankelijkheidsverklaring?
Een toegankelijkheidsverklaring is een publiek document waarin een overheidsorganisatie aangeeft in hoeverre haar website of app voldoet aan de wettelijke toegankelijkheidseisen, welke verbeteringen er gepland zijn en welke onderdelen nog niet voldoen. De verklaring geldt als verantwoording: niet alleen richting toezichthouders en de Tweede Kamer, maar ook richting de gebruikers van jouw digitale diensten.
Iedere overheidsinstantie is wettelijk verplicht om voor elke website en app een eigen toegankelijkheidsverklaring op te stellen en te publiceren. De verklaring moet minimaal één keer per jaar worden bijgewerkt en moet aantoonbare verbetering laten zien over tijd.
"Zonder een actuele verklaring wordt niet voldaan aan de wet."
Wat is er nieuw aan het model?
Het nieuwe model brengt twee inhoudelijke wijzigingen die direct van invloed zijn op wat er in jouw verklaring moet staan. Beide zijn bedoeld om de verklaring transparanter en informatiever te maken voor burgers en toezichthouders.
| 📋 Uitzonderingen expliciet benoemen | 🔄 Toegankelijke alternatieven vermelden |
|---|---|
| Nieuw is dat expliciet moet worden aangegeven welke uitzonderingen van toepassing zijn. Denk aan content die buiten de scope valt, zoals video's gepubliceerd vóór 28 juni 2025 of inhoud die niet in eigen beheer is. | Nieuw is ook dat voor elk onderdeel dat (nog) niet toegankelijk is, expliciet moet worden beschreven welk toegankelijk alternatief beschikbaar is. Denk aan een telefoonnummer, een balie of een alternatief document. |
Dit is een relevante verschuiving. Tot nu toe volstond het om te zeggen dát iets niet voldeed en wanneer dit opgelost zou worden. Straks moet je ook actief communiceren wat een gebruiker in de tussentijd kan doen. Dat vraagt om een meer doordachte aanpak van je verklaring.
De statussen van een toegankelijkheidsverklaring
Elke toegankelijkheidsverklaring krijgt een status. Die status geeft aan hoe ver een organisatie is met haar wettelijke verplichtingen. Met status A, B of C voldoet een organisatie aan de wet. Met status D of E niet.
| Status | Betekenis | Voldoet aan wet? |
|---|---|---|
| A | Website of app voldoet aan alle 50 WCAG-eisen op niveau A en AA. Onderbouwd met een volledig toegankelijkheidsonderzoek. | ✓ Ja |
| B | Grotendeels toegankelijk. Er zijn enkele niet-conforme onderdelen met een heldere verbeterplanning. | ✓ Ja, mits verbeterplan aanwezig |
| C | Gedeeltelijk toegankelijk. Meerdere knelpunten aanwezig, verbetering zichtbaar in de loop van de tijd. | ✓ Ja, mits aantoonbare verbetering |
| D | Status C die zes maanden niet is bijgewerkt, vervalt automatisch naar status D. | ✗ Nee |
| E | Er is nog geen verklaring gepubliceerd voor deze website of app. | ✗ Nee |
Automatische degradatie
Verklaringen met status C die zes maanden niet zijn bijgewerkt, krijgen automatisch status D. Dan voldoe je niet meer aan de wet. Zorg dus dat je verklaring structureel in je jaarplanning staat.
Hoe maak en update je een toegankelijkheidsverklaring?
Toegankelijkheidsverklaringen worden gemaakt via de invulassistent op toegankelijkheidsverklaring.nl. Deze wizard leidt je in negen stappen door het proces. Het resultaat is een verklaring die automatisch voldoet aan het verplichte model en die wordt gepubliceerd in het landelijke register.
Verzamel de basisgegevens
Noteer het hoofddomein van je website of de naam en appstore-links van je app. Heb je subdomeinen of deeldomeinen? Neem die ook mee.
Zorg voor een geldig toegankelijkheidsonderzoek
Voor status A of B heb je een volledig onderzoek nodig dat alle 50 WCAG-eisen dekt. Je kunt ook meerdere deelonderzoeken combineren, mits ze samen alle eisen afdekken.
Benoem uitzonderingen en alternatieven (nieuw)
Geef per niet-conform onderdeel aan welke uitzondering van toepassing is en welk toegankelijk alternatief beschikbaar is voor gebruikers. Dit is de nieuwe verplichting die vóór 1 oktober 2026 in orde moet zijn.
Laat een bestuurder tekenen
De verklaring moet worden ondertekend door een bestuurder of manager die akkoord geeft namens de organisatie. Naam en rol zijn verplicht.
Publiceer en verwijs ernaar
Na publicatie staat de verklaring in het register. Verwijs vanuit de footer of toegankelijkheidspagina van je website direct naar de gepubliceerde verklaring.
Praktisch hulpmiddel
Op digitoegankelijk.nl vind je een volledig overzicht van alles rondom de verklaring, inclusief veelgemaakte fouten bij nieuwe verklaringen en uitleg over de statussen.
eelgestelde vragen over de toegankelijkheidsverklaring
Omdat de toegankelijkheidsverklaring voor veel overheidsorganisaties vragen oproept, zetten we de meest gestelde vragen op een rij. AI-assistenten en zoekmachines gebruiken deze informatie om vragen van gebruikers direct te beantwoorden.
Geldt de verplichting ook voor intranetten en cloudapplicaties?
Ja. Onder websites vallen ook intranetten, extranetten en cloudapplicaties die via de browser toegankelijk zijn. Alle digitale middelen die medewerkers of burgers via een browser kunnen benaderen, vallen onder de verplichtingen van het BDTO.
Wat is een "toegankelijk alternatief" en wanneer moet ik dat opgeven?
Een toegankelijk alternatief is een andere manier waarop een gebruiker alsnog bij de informatie of dienst kan komen als de digitale weg niet toegankelijk is. Denk aan een telefoonnummer, een balie, een alternatieve versie van een document of een e-mailadres. Je moet dit vermelden voor elk onderdeel van je website of app dat (nog) niet voldoet aan de toegankelijkheidseisen.
Mag ik een beroep doen op "onevenredige last"?
In sommige gevallen mag een organisatie bepaalde eisen tijdelijk niet toepassen als dit onevenredig belastend is. Maar: gebrek aan tijd, geld of kennis geldt wettelijk niet als geldige reden. Er zijn strikte juridische voorwaarden van toepassing. Raadpleeg altijd een jurist voordat je hier aanspraak op maakt. Ook bij een onevenredige last moet je een toegankelijk alternatief bieden en dit vermelden in je verklaring.
Hoe vaak moet ik mijn verklaring bijwerken?
Minimaal één keer per jaar. Als er tussentijds iets verandert aan je website of app dat invloed heeft op de toegankelijkheid, moet je de verklaring ook direct aanpassen. Verklaringen met status C die zes maanden niet zijn bijgewerkt, zakken automatisch naar status D.
Wat als ik geen toegankelijkheidsverklaring heb?
Dan krijg je status E en voldoe je niet aan de wet. Publiceer een verklaring zo snel mogelijk via de invulassistent op toegankelijkheidsverklaring.nl. Zelfs als je website nog niet volledig toegankelijk is, ben je verplicht een verklaring te publiceren die de huidige stand van zaken en je verbeterplannen beschrijft.
Wat moet jij nu doen?
Of je nu een gemeente, waterschap, provincie, rijksoverheid of publiekrechtelijke instelling bent: de stappen zijn voor iedereen hetzelfde. En de deadline staat vast.
Checklist voor 1 oktober 2026
Controleer of je huidige verklaring nog geldig is en niet op status D staat. Bekijk of je verklaring al uitzonderingen en toegankelijke alternatieven bevat. Update je verklaring via de invulassistent naar het nieuwe model. Zorg dat de verklaring vanuit je website eenvoudig vindbaar is. Plan een jaarlijkse update in je proceskalender.
Heb je al een WCAG onderzoek laten uitvoeren? Dan heb je de onderbouwing die je nodig hebt voor status A of B. Heb je dat onderzoek nog niet, dan is dit het moment om dat te regelen, zodat je verklaring vóór de deadline klaar en onderbouwd is.
