De VAR van het internet: wat het WK 2026 ons leert over digitale toegankelijkheid

Het WK 2026 wordt gevolgd door naar schatting 5 miljard mensen wereldwijd. Maar hoeveel van hen kunnen de digitale fan-ervaring écht meemaken? En wat heeft VAR hier eigenlijk mee te maken?

Het is één van de grootste controverses in het moderne voetbal: de VAR. Videobeelden die fouten corrigeren die het menselijk oog mist. Een speler die millimeters offside stond. Een stille overtreding in de zestien. VAR dwingt eerlijk spel af, ook als niemand het zag.

Nu het WK 2026 van start gaat in de Verenigde Staten, Canada en Mexico, stromen de fans massaal naar digitale platforms. Ze boeken reizen, kopen tickets, streamen wedstrijden, checken statistieken en volgen hun favoriete ploeg op app en website. Miljoenen schermen. Miljarden interacties.

Maar er is een probleem. En net als bij een gemiste overtreding: de meeste organisaties zien het niet.

Wat als VAR ook voor websites gold?

Stel je voor: de VAR kijkt naar jouw website. Frame voor frame. Elke klik, elke button, elk formulier. En dan flitst het bord op: OFFSIDE. Terugkomen.

Bij Cardan voeren wij die VAR-functie dagelijks uit, maar dan voor digitale toegankelijkheid. En wat wij zien in de praktijk is onthutsend: de meeste websites rondom grote sportevenementen zijn een ramp wat betreft digitale toegankelijkheid. Streamingdiensten zonder ondertitelkeuze. Ticketingplatformen die niet werken met een toetsenbord. Apps die voor een schermlezer onbegrijpelijk zijn. Het komt op alle plekken voor.

Eerlijk spel preekt het WK. Maar digitaal? Dat is er nog lang niet altijd.

Hoeveel supporters loop je mis?

Laten we even rekenen. Volgens de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) leven wereldwijd 1,3 miljard mensen met een significante beperking, zo'n 16% van de wereldbevolking. In Nederland zijn dat ruim 2,7 miljoen mensen die dagelijks te maken hebben met belemmeringen in digitale omgevingen.

Zij zijn ook voetbalfans. Of in ieder geval zitten er sowieso een hoop fans tussen. Zij willen natuurlijk ook de halve finale live zien, als het Nederlands elftal tot de halve finale rijkt uiteraard. En ook zij willen een shirt bestellen, een wedstrijd-app gebruiken, of het nieuws volgen over hun team.

Maar als jouw platform niet voldoet aan de WCAG 2.2-richtlijnen, de internationale standaard voor digitale toegankelijkheid, speel je deze supporters buiten de lijnen. Zonder VAR-bord, zonder check, zonder correctie.

Dat is geen acceptabele situatie. En dankzij de Europese Toegankelijkheidswet (EAA), die in juni 2025 van kracht is gegaan, is het inmiddels ook een juridisch risico.

Wat zijn de meest voorkomende 'overtredingen'?

Cardan adviseert dagelijks organisaties op het gebied van digitale toegankelijkheid. Op basis van onze audits zien wij steeds dezelfde WCAG-overtredingen terugkomen, ook bij grote evenementenplatformen:

1. Onvoldoende kleurcontrast (WCAG 1.4.3)

   Felgekleurde grafische elementen, scoreborden en statistieken zijn vaak onleesbaar voor mensen met slechtziendheid of kleurenblindheid. Zo'n 300 miljoen mensen wereldwijd hebben een vorm van kleurenblindheid.

2. Niet-bedienbaar met toetsenbord (WCAG 2.1.1)

   Veel interactieve elementen, zoals dropdown-menu's voor het selecteren van wedstrijden of filterfuncties, zijn alleen met een muis te bedienen. Voor mensen die een toetsenbord of schakelaar gebruiken, is dit een dead end.

3. Ontbrekende tekstalternatieven voor afbeeldingen (WCAG 1.1.1)

   Actiebeelden, teamlogo's en statistiekgrafieken missen vaak een beschrijving. Voor mensen die een schermlezer gebruiken, zijn deze elementen compleet onzichtbaar.

4. Video's zonder ondertiteling (WCAG 1.2.2)

   Highlights, interviews en liveuitzendingen zonder nauwkeurige ondertiteling sluiten doven en slechthorenden buiten. En vergeet niet: ook iemand die in een lawaaierig café de wedstrijd kijkt, heeft baat bij ondertiteling.

5. Formulieren zonder duidelijke labeling (WCAG 1.3.1)

   Inlogpagina's en ticketingformulieren waarbij velden niet correct gelabeld zijn, zijn onbruikbaar voor screenreader-gebruikers. En een ticketingformulier dat niet werkt, is omzet die je misloopt.

VAR in de praktijk: wat doet een accessibility-audit?

Een VAR-check in het voetbal duurt gemiddeld 90 seconden. Een Cardan-audit gaat verder, maar het principe is hetzelfde: wij kijken met een getraind oog naar wat anderen missen.

Onze audits toetsen websites, apps en documenten aan WCAG 2.2, de Europese Toegankelijkheidswet (EAA) en de EN 301 549-norm. Wij gebruiken geautomatiseerde tooling én handmatige expertbeoordeling, want alleen tools missen gemiddeld 70% van de echte toegankelijkheidsproblemen.

Cardan adviseert: vertrouw nooit alleen op geautomatiseerde tools. Echte VAR-precisie vereist menselijke expertise.

Na een audit ontvangen organisaties een helder rapport met bevindingen op WCAG-niveau, prioritering op impact, en concrete aanbevelingen. Geen abstract rapport, maar een werkplan.

De EAA: de nieuwe spelregel die iedereen raakt

Vanaf 28 juni 2025 geldt de Europese Toegankelijkheidswet (EAA) voor alle private organisaties die producten of diensten aanbieden aan consumenten in de EU. Dit omvat e-commerceplatformen, streamingdiensten, ticketingapps, en alle bijbehorende digitale interfaces.

De Autoriteit Consument & Markt (ACM) is in Nederland aangewezen als handhavingsinstantie. Organisaties die niet voldoen, riskeren boetes en reputatieschade.

Vraag: Ben ik als organisatie verplicht om digitaal toegankelijk te zijn?

Ja, als je producten of diensten aanbiedt aan consumenten in de EU, valt je digitale omgeving onder de EAA. Dat geldt voor websites, mobiele apps, e-readers, kassa's, en zelfs e-ticketsystemen. De wet sluit aan op WCAG 2.1 als technische norm, maar Cardan adviseert om direct op WCAG 2.2 te toetsen.

Fair play begint digitaal

Het WK heeft een Fair Play-award. Wij stellen voor: een Fair Play-award voor digitale toegankelijkheid.

Welke sportorganisatie durft het voortouw te nemen? Welke streamingdienst claimt als eerste volledig WCAG-conform te zijn? Welke ticketingsupplier garandeert dat elk formulier, elke button en elke videostream bruikbaar is voor alle 5 miljard kijkers?

Bij Cardan geloven wij dat digitale inclusie geen nice-to-have is, maar de standaard. Net als een VAR geen luxe is, maar een recht op eerlijk spel.