Bewegingsactivering

Ik heb het wel eens meegemaakt: ik zat nét iets te lang op een openbaar toilet en toen ging de lamp uit. Niet in het wc-hokje, maar in de ruimte met de wastafels hing de bewegingssensor. Ik kon dus niet even zwaaien om het licht weer aan te krijgen. Daar zat ik dan, in het donker.

Slim bedacht, die sensor. Uitvoering iets minder ideaal in dat geval.

En dat gebeurt wel vaker, ook in het digitale landschap: een slimme functie die onbedoeld een barrière wordt. Een voorbeeld daarvan komt aan bod bij WCAG 2.5.4 Bewegingsactivering.

WCAG 2.5.4 – Bewegingsactivering

Succescriterium 2.5.4 heeft kortgezegd als doel om te zorgen dat functionaliteit niet bewegingsafhankelijk is. Het gaat in dit geval specifiek om situaties waarin een beweging de bediening is. Denk aan het schudden of kantelen van een apparaat. Als je dus een bepaalde functie kan uitvoeren, mag het uitvoeren van die functie niet alleen met een bepaalde beweging te doen zijn.

Waarom is dit belangrijk?

De reden waarom het belangrijk is dat functionaliteit niet bewegingsafhankelijk is, is tweedelig:

• Hiermee help je enerzijds mensen die bepaalde bewegingen niet kunnen maken. Dit kan zijn omdat zij die beweging fysiek niet kunnen maken of bijvoorbeeld voor iemand in een rolstoel waar het apparaat op een specifieke manier vastgemonteerd is aan de rolstoel en dus niet bewogen kan worden.

• Anderzijds voorkom je hiermee dat er onbedoeld acties uitgevoerd worden. Bijvoorbeeld omdat iemand ongecontroleerde bewegingen maakt of heel erg trilt vanuit een fysieke beperking, of toevallig net over een hele hobbelige weg rijdt en dus situationeel beperkt wordt.

Voorbeelden

Voorbeelden van situaties die van toepassing kunnen zijn voor dit succescriterium zijn:

• Het schudden van je apparaat om een actie ongedaan te maken of invoer te wissen;

• Het kantelen van een apparaat om naar een vorige of volgende pagina te gaan;

• Het gebruik van gebaren om door bepaalde inhoud te navigeren.

Het gaat dus specifiek om invoer via sensoren die direct reageren op bewegingen zoals gebaren naar, kantelen of schudden van een apparaat.

Wat hier dus niet onder valt is bijvoorbeeld de beweging die nodig is om een QR-code te scannen of de beweging waarmee een stappenteller je stappen registreert of een navigatie-app je locatie bepaalt.

Wat is nodig om te voldoen aan succescriterium 2.5.4?

Als een bepaalde actie door een beweging of gebaar uitgevoerd kan worden, mag dat niet de enige manier zijn om die actie uit te kunnen voeren. Er moet ook een andere manier zijn, bijvoorbeeld met gebruikersinterfacecomponenten zoals knoppen.

In de bovengenoemde voorbeelden is het dus nodig om bijvoorbeeld ook een knop toe te voegen waarmee je dezelfde actie kan uitvoeren. Bijvoorbeeld:

• Een knop “ongedaan maken” of “invoer wissen”

• Knoppen in een paginering naar de vorige en volgende pagina

• Knoppen om naar links, rechts, boven en beneden door de inhoud te kunnen navigeren.

Daarnaast moet bewegingsbediening uitgeschakeld kunnen worden. Dit voorkomt dat functies onbedoeld worden geactiveerd.

In het kort

Is er bepaalde functionaliteit die alleen door bepaalde bewegingen of gebaren uit te voeren is, zorg dan:

1. Dat de bediening ook op een andere manier mogelijk is, bijvoorbeeld met een knop.

2. Dat de bediening door beweging of gebaren uit te zetten is.

Dit succescriterium is vooral relevant voor apps, maar ook websites gebruiken steeds vaker allerlei technische snufjes en slimme technieken. Dus denk altijd goed na en voorkom “slim bedacht, uitvoering iets minder”: een slim idee is pas écht slim als iedereen het kan gebruiken.