'Begin klein en test het': Flint Theater ontwerpt brailleflyer voor slechtzienden

Als eerste theater in Nederland gaf Flint Theater in Amersfoort hun theaterprogramma uit in braille. Een relatief eenvoudig idee dat voortkomt uit betrokkenheid, en dat direct resultaat opleverde: de Braillepluim! Voorstelling marketeer Marianne ter Avest vertelt hoe het idee is ontstaan.

Van idee tot actie

Het begon met een voorstelling. Marianne ter Avest was aanwezig bij een theatervoorstelling met blindentolk. Flint Theater werkt samen met stichting Komt het zien, die blindentolken organiseert bij voorstellingen in theaters door heel Nederland.

"Ik dacht: we doen hier eigenlijk veel te weinig voor deze doelgroep," vertelt Marianne. "We hebben natuurlijk het theaterseizoen op de website staan, maar hoe mooi is het om dit ook gewoon in drukwerk te hebben, in braille, om het nóg toegankelijker te maken?"

Het idee was geboren. Niet uit een grote strategische aanpak, maar vanuit een simpele gedachte: deze doelgroep verdient beter. 

Hoe werkt een blindentolk eigenlijk?

Voor mensen die nog niet bekend zijn met het concept: een blindentolk biedt een unieke theaterervaring. Voorafgaand aan de voorstelling krijgt een groep bezoekers met een visuele beperking de kans om alle rekwisieten en elementen van de voorstelling te voelen. Ze gaan in gesprek met de acteurs en krijgen zo een gevoel bij wat ze gaan ervaren.

Tijdens de voorstelling zitten ze gewoon in de zaal, maar met een headset op. Via een audiodescriptie krijgen ze te horen wat er gebeurt: welke acteur van links opkomt, welk decorstuk naar beneden komt. "Omdat ze het al hebben gevoeld en er van tevoren over hebben gesproken, kunnen ze het dus ook beter plaatsen," legt Marianne uit. "Ze kunnen het iets meer visualiseren."

Van “normaal” programmaboekje naar brailleflyer

De uitvoering bleek verrassend laagdrempelig. Marianne zocht contact met een brailledrukker. "Ik wist er zelf ook helemaal niks van en ik kan het natuurlijk zelf ook helemaal niet lezen," vertelt ze eerlijk.

Het bestand dat normaal gebruikt wordt voor het reguliere theaterseizoen werd toegestuurd naar de drukker. Die zette het om naar braille, met een kleine aanpassing: de drie voorstellingen waarbij een blindentolk aanwezig is, werden extra uitgelicht.

"Ik vond het belangrijk dat we zo inclusief mogelijk zijn en juist geen onderscheid maken in de inhoud," benadrukt Marianne. "Het zou heel raar zijn als je dan zelf gaat zitten bedenken waar iemand met een visuele beperking wel en niet naartoe kan. Dat kan iemand denk ik gewoon heel goed voor zichzelf bepalen."

Alle voorstellingen van het seizoen zijn opgenomen in de brailleflyer, met de focus op praktische informatie: wanneer en waar. De autonomie van de bezoeker staat voorop, vertelt Marianne.

Testen met de doelgroep

Maar hoe controleer je of een brailleflyer echt goed is, als je zelf geen braille kunt lezen? Marianne koos voor de meest logische oplossing: ze liet het testen door een brailledocent.

"Die heeft het rustig meegenomen en heeft het ook gedeeld onder haar leerlingen," vertelt Marianne. "Dus het is gelijk ook al getest door de doelgroep zelf voordat we het hebben uitgegeven." De feedback was duidelijk: is het overzichtelijk? De reacties: dankbaarheid en gelijkwaardigheid

De respons van de doelgroep is hartverwarmend. "Heel blij en ook juist heel fijn, van die gelijkwaardigheid die je hebt met de rest van de bezoekers," vertelt Marianne. "Van: nou, we kunnen dit ook nu lezen in ons eigen brailleschrift."

Het was niet alleen de praktische toegankelijkheid die werd gewaardeerd, maar vooral de boodschap erachter: we zien jullie, jullie horen erbij. "Gewoon hele lieve, positieve reacties van: wat fijn dat dit er is," zegt Marianne. "Mensen waren zo dankbaar voor het feit dat we er aandacht aan schenken.".

De reacties: dankbaarheid en gelijkwaardigheid

De respons van de doelgroep is hartverwarmend. "Heel blij en ook juist heel fijn, van die gelijkwaardigheid die je hebt met de rest van de bezoekers," vertelt Marianne. "Van: nou, we kunnen dit ook nu lezen in ons eigen brailleschrift."

Het was niet alleen de praktische toegankelijkheid die werd gewaardeerd, maar vooral de boodschap erachter: we zien jullie, jullie horen erbij. "Gewoon hele lieve, positieve reacties van: wat fijn dat dit er is," zegt Marianne. "Mensen waren zo dankbaar voor het feit dat we er aandacht aan schenken."

En toen kwam de Braillepluim!

Het werd nog mooier dan verwacht. Flint Theater in Amersfoort ontvang óók nog eens de Braillepluim "Ik had gewoon niet verwacht dat het zoveel los zou maken," geeft Marianne toe. "Maar dat is natuurlijk echt wel heel vet."

De vraag of andere theaters nu volgen blijft nog open. "Ik hoop het heel erg," zegt Marianne. Ik kan me voorstellen dat er misschien in de loop van het seizoen, of voor komend seizoen, wat meer vragen binnenkomen."

Wat Flint nu verder doet aan toegankelijkheid

De brailleflyer is niet het enige project. In het reguliere theaterbrochure houdt Flint al rekening met toegankelijkheid: duidelijke koppen, niet te lange teksten, begrijpelijke taal zonder moeilijke woorden, en gebruik van kleurcontrasten voor leesbaarheid.

Voor de website werkt het theater samen met een webbouwer uit Utrecht die ook op toegankelijkheid let. "Die ins en outs en details daarvan weet ik niet," geeft Marianne toe, "maar de online marketeer van het team weet daar meer van."

En er is meer in de planning. Flint wil de routing en signing binnen het pand verbeteren. "De meest urgente dingen zijn: hoe vind je je plek en waar is de wc? Zodat dat allemaal iets meer zelfstandig kan," legt Marianne uit. Ook worden medewerkers getraind in hoe ze bezoekers met een beperking kunnen begeleiden, "zonder dat het heel veel extra wordt."

Toekomstplannen: doventolk en menukaart in braille?

Voor het komende seizoen zijn er concrete plannen. "We zijn nu ook bezig om een aantal voorstellingen komend seizoen, dus het nieuwe seizoen, waar wellicht een doventolk bij komt," vertelt Marianne. De samenwerking met Komt het zien voor blindentolken wordt ook voortgezet: weer drie voorstellingen erbij!

En dan zijn er nog de kleinere vragen. "Moeten we misschien de menukaart van het restaurant ook in braille uitgeven, of is daar te weinig vraag naar?" vraagt Marianne zich af. "Dat zijn dingen waar we het over hebben."

Meer weten?

Bekijk de brailleflyer van Flint Theater

Nieuwsgierig naar de brailleflyer zelf? Kijk op https://flint.nl/jouw-bezoek/brailleflyer/ voor meer informatie en om de flyer te bestellen.

Aan de slag met digitale toegankelijkheid?

Bij Cardan helpen we organisaties om digitaal toegankelijker te worden. Van websites onderzoeken tot bewustwordingstrainingen en advies over borging. Benieuwd wat we voor jou kunnen betekenen? Neem contact met ons op via contact@cardan.com