Hoe Waterschap Rivierenland digitale toegankelijkheid van losse inspanning naar structureel beleid bracht
Een waterschap houdt zich bezig met dijken, waterkwaliteit en het beheer van rioolwaterzuiveringsinstallaties. Digitale toegankelijkheid staat niet op de eerste pagina van dat takenpakket. Dat weten ze bij Waterschap Rivierenland zelf ook.
En toch zijn ze er al jaren mee bezig.
-1778513451.png&w=1536&q=80)
De aanleiding was voor een deel wettelijk: de Wet digitale overheid verplicht ook waterschappen tot toegankelijke websites en actuele toegankelijkheidsverklaringen. Maar dat was niet de enige drijfveer.
"We werken er al een aantal jaren aan, maar willen er nu structureel mee aan de slag. Vanwege de wettelijke verplichting, maar ook omdat we inclusief willen zijn."
Die combinatie van moeten en willen is eerlijker dan de meeste organisaties durven te zeggen. Compliance is een startmotor. Inclusie is de reden waarom het de moeite waard is.
De uitdagingen voor de start waren concreet en herkenbaar. Het onderwerp is technisch ingewikkeld. De primaire taken van een waterschap trekken de aandacht en het budget. En capaciteit is schaars.
"Het is een ingewikkeld onderwerp, en daarnaast ligt de focus toch ook wel op de primaire taken van het waterschap. Ook zijn we afhankelijk van budget en capaciteit."
Dat is de realiteit bij veel overheidsorganisaties die niet primair digitaal gericht zijn. Geen excuus, maar een context die serieus genomen moet worden als je wil dat toegankelijkheid écht wordt opgepakt.
Waterschap Rivierenland begon niet met een groot programma. Ze begonnen met leren. Video's van Logius, kennissessies, eigen verkenning. Het kwartje viel niet in één moment, maar in vele kleine inzichten over de jaren heen.
Dat is een eerlijke beschrijving van hoe het bij veel organisaties gaat. Er is zelden één doorbraakmoment. Toegankelijkheid begrijpen is een proces van langzaam stapelen: elke training voegt iets toe, elk onderzoek laat iets zien wat je daarvoor niet zag.
Samen met Cardan werden WCAG-audits uitgevoerd, trainingen gevolgd en consultancy ingezet om richting te geven. Het traject nam meer tijd dan ideaal was, mede door tijdelijke capaciteitsproblemen bij Cardan. Waterschap Rivierenland is open over die ervaring: begrip voor de overmacht, maar ook de wens dat het proces scherper had gekund.
"Het eindresultaat mag er zijn."
Dat is een eerlijk oordeel. Niet onverdeeld lovend, wel positief over de uitkomst.
"Het is een ingewikkeld onderwerp, en daarnaast ligt de focus toch ook wel op de primaire taken van het waterschap. Ook zijn we afhankelijk van budget en capaciteit."
Het meest concrete resultaat van het traject tot nu toe is misschien niet wat je verwacht. Geen A-status, geen perfecte score. Maar beleid.
Toegankelijkheidsbeleid dat nu bij het bestuur van het waterschap wordt neergelegd. Dat klinkt misschien bescheiden, maar het is een fundamentele stap. Want beleid dat door het bestuur wordt gedragen geeft mandaat. Het maakt van een inspanning van een communicatieadviseur een organisatiebrede verantwoordelijkheid.
Wat daarna komt, weet Waterschap Rivierenland zelf ook nog niet precies.
"We moeten met dit beleid nog verder de organisatie in, dus dit gaat vast nog komen."
Die openheid typeert het verhaal. Ze zijn onderweg. Ze weten waar ze naartoe willen. En ze zijn eerlijk over wat er nog moet gebeuren.
Wat opvalt als je kijkt naar hoe Waterschap Rivierenland toegankelijkheid heeft ingericht, is hoe volledig de borgingsstructuur al is, ook al zijn de grote resultaten nog onderweg.
Externe toegankelijkheidsonderzoeken en verklaringen worden uitgevoerd. Interne audits op content en applicaties zijn opgezet. Externe applicaties worden getoetst op toegankelijkheid voordat ze worden aangeschaft. Er is een meldpunt toegankelijkheid voor medewerkers en bezoekers. Bewustwordingstrainingen worden gegeven. En het DIP Digital Insights Platform is aangeschaft om structureel inzicht te houden in de toegankelijkheid van de digitale omgeving.
Dat is geen kleine lijst. Dat is een fundament waar veel grotere organisaties jaloers op mogen zijn.
De les die het waterschap zelf uit dit traject trekt, is dan ook tekenend:
"Meer structuur en dingen op papier zodat we verder kunnen."
Niet méér doen. Maar beter vastleggen wat je doet, zodat het beklijft als mensen van functie wisselen, budgetten wisselen en prioriteiten verschuiven.
"Meer structuur en dingen op papier zodat we verder kunnen."
Het advies dat Waterschap Rivierenland meegeeft aan collega-organisaties die twijfelen, gaat verder dan compliance.
"Iedereen moet kunnen meedoen in de maatschappij. Het lijkt alsof we het voor een kleine groep mensen doen, maar dat is echt niet zo. We moeten uiteraard blijven kijken naar wat haalbaar is en dat het ook van waarde is."
Die nuance is belangrijk. Toegankelijkheid gaat niet alleen over mensen met een beperking. Het gaat over iedereen die moeite heeft met een formulier dat niet werkt op zijn telefoon. Over de oudere inwoner die een melding wil doen. Over de medewerker die een applicatie gebruikt in een lawaaierige omgeving. De groep die baat heeft bij toegankelijke digitale dienstverlening is veel groter dan je denkt.
En de vraag "wat is haalbaar?" is een eerlijke vraag. Niet alles kan tegelijk. Maar niets doen is ook geen antwoord.
Waterschap Rivierenland is nog onderweg. Het beleid moet door het bestuur. De organisatie moet verder worden meegenomen. De grote resultaten komen nog.
Maar de structuur staat. De kennis groeit. En de overtuiging dat iedereen moet kunnen meedoen is geen papieren ambitie meer, maar de basis van hoe het waterschap zijn digitale dienstverlening inricht.
Dat is een begin dat telt.
Cardan helpt rijksoverheidsorganisaties met een overzichtelijke start: van achterstanden wegwerken tot structurele begeleiding
Deze website wordt beschermd door reCAPTCHA en de privacy en gebruiksvoorwaarden van Google zijn van toepassing.
.jpg&w=768&q=80)