WCAG-EM 2.0: dé methode voor een betrouwbaar toegankelijkheidsonderzoek

Niet elk toegankelijkheidsonderzoek is hetzelfde. WCAG-EM 2.0 is de internationale standaard waarmee je een eerlijk, herhaalbaar en volledig beeld krijgt van hoe toegankelijk jouw website of app écht is.

Je hebt een toegankelijkheidsonderzoek laten uitvoeren — maar hoe weet je of dat onderzoek ook echt klopt? Of dat twee verschillende bureaus tot vergelijkbare conclusies komen? Dáár is WCAG-EM voor. In dit artikel leggen we precies uit wat WCAG-EM 2.0 is, uit welke stappen de methode bestaat en waarom het uitmaakt welke methode een bureau hanteert.

Wat is WCAG-EM?

WCAG-EM staat voor Website Accessibility Conformance Evaluation Methodology. Het is een internationaal erkende methode, ontwikkeld door het W3C (World Wide Web Consortium), om op een gestructureerde en herhaalbare manier te beoordelen of een website of digitaal product voldoet aan de WCAG-richtlijnen.

Simpel gezegd: WCAG zegt wat toegankelijk moet zijn. WCAG-EM beschrijft hoe je dat betrouwbaar onderzoekt.

WCAG-EM is geen verplicht hulpmiddel van de WCAG zelf — het is een ondersteunend document dat goede praktijk beschrijft. Maar het is wel de methode die door toegankelijkheidsprofessionals wereldwijd wordt gebruikt als maatstaf voor eerlijk en vergelijkbaar onderzoek. Cardan voert haar WCAG onderzoeken uit volgens deze methode.

WCAG-EM 1.0 versus WCAG-EM 2.0: wat is het verschil?

Begin 2026 publiceerde de W3C Accessibility Guidelines Working Group de eerste conceptversie van WCAG-EM 2.0. Dat is nieuws — want WCAG-EM 1.0 is al jaren de facto standaard voor toegankelijkheidsonderzoek van websites.

Het grootste verschil? WCAG-EM 2.0 is breder ingezet dan haar voorganger:

Status: Draft

WCAG-EM 2.0 is op dit moment nog een conceptdocument. Het is gepubliceerd voor publieke review en feedback. De vijf stappen van de methodologie zijn grotendeels gelijk aan WCAG-EM 1.0. Voor lopende onderzoeken is WCAG-EM 1.0 nog steeds de gehanteerde standaard.

De 5 stappen van WCAG-EM

Of het nu 1.0 of 2.0 is — de methodologie bestaat uit vijf heldere stappen. Samen vormen ze een audit van begin tot eind: van het bepalen wat je gaat onderzoeken, tot het opleveren van een bruikbaar rapport.

1 Bepaal de reikwijdte van het onderzoek

In deze eerste stap wordt vastgesteld wát er onderzocht gaat worden: welke website of app, welk WCAG-conformiteitsniveau (A, AA of AAA), welke technologieën worden gebruikt en of er aanvullende onderzoeksvereisten zijn. Dit is de basis van elk goed onderzoek — want als de scope niet klopt, kloppen de conclusies ook niet.

Scope & doelstelling

2 Verken de website of het digitale product

De onderzoeker verkent de website grondig: welke pagina's zijn er, welke functionaliteiten, welke content en technologieën komen voor? Dit geeft een volledig beeld van wat er allemaal bestaat — zodat de steekproef in de volgende stap representatief kan zijn.

Verkenning

3 Selecteer een representatieve steekproef

Geen enkele website kan pagina voor pagina volledig worden uitgetest — dat is in de praktijk onhaalbaar. Daarom kiest de onderzoeker een representatieve steekproef: een mix van standaard geselecteerde pagina's (structureel) en willekeurig geselecteerde pagina's. Zo dekt de steekproef de breedte van de website af.

Steekproef

4 Evalueer de geselecteerde steekproef

Dit is het eigenlijke onderzoek: elke pagina in de steekproef wordt getoetst aan de WCAG-succescriteria op het afgesproken conformiteitsniveau. Successen én fouten worden nauwkeurig gedocumenteerd. Onderdelen die terugkeren op meerdere pagina's — zoals een navigatiebalk — hoeven niet steeds opnieuw getest te worden, tenzij ze anders gedragen.

Technisch onderzoek

5 Rapporteer de bevindingen

Tot slot worden alle bevindingen gebundeld in een rapport: welke succes­criteria worden gehaald, welke niet, en hoe ernstig zijn de problemen? Het rapport bevat ook een evaluatieverklaring. Let op: een geaggregeerde score is optioneel en kan misleidend zijn — WCAG-EM zelf raadt dit zelfs af zonder de nodige context.

Rapport & verklaring

Waarom is de methode zo belangrijk?

Een toegankelijkheidsonderzoek is zo goed als de methode erachter. Zonder een gestructureerde aanpak kun je twee bureaus vragen om dezelfde website te onderzoeken — en totaal andere resultaten terugkrijgen. Dat is niet handig als je een toegankelijkheidsverklaring moet opstellen of als je wettelijk moet aantonen dat je website voldoet.

Dat is precies waarom de methode bestaat: consistentie en betrouwbaarheid. Twee onderzoekers die dezelfde WCAG-EM methode volgen, komen tot vergelijkbare bevindingen. Dat maakt rapportages zinvol, vergelijkbaar over tijd en bruikbaar als basis voor aantoonbare verbetering.

Wat maakt een goed WCAG-EM onderzoek?

Het toepassen van WCAG-EM vereist meer dan alleen de stappen doorlopen. Een betrouwbaar onderzoek vraagt om:

• Diepgaande kennis van de WCAG-succescriteria en ondersteunende technieken

• Ervaring met hulptechnologie (zoals schermlesers, brailletoetsenborden, spraakbediening)

• Begrip van hoe mensen met verschillende beperkingen het web gebruiken

• Kennis van toegankelijk webdesign en -ontwikkeling

• Een zorgvuldig samengestelde steekproef — niet te smal, niet willekeurig

• Heldere, bruikbare rapportage — niet alleen een lijst met fouten, maar ook context en advies

Pas op voor valse zekerheid

Automatische tools kunnen een deel van de WCAG-criteria controleren, maar lang niet alles. Echte WCAG-EM toepassing is altijd een combinatie van geautomatiseerde controles én handmatig onderzoek door een ervaren specialist. Een toolscan alleen is géén WCAG-EM onderzoek.

WCAG-EM en de toegankelijkheidsverklaring

Heb je een wettelijke verplichting op grond van de Wet Digitale Overheid (WAD) of de European Accessibility Act (EAA)? Dan moet je een toegankelijkheidsverklaring publiceren op je website. Die verklaring beschrijft in hoeverre je voldoet aan de WCAG-eisen, en dat kun je alleen betrouwbaar zeggen als je onderzoek ook betrouwbaar is uitgevoerd.

Een onderzoek uitgevoerd volgens WCAG-EM geeft jou de onderbouwing die je nodig hebt. Op basis van de WCAG-EM hebben wij onze eigen WCAG-EM Report Tool gemaakt: de Cardan Auditor. Het is een generator die je helpt het rapport op te stellen op basis van de stappen die zijn doorlopen.

Goed om te weten

De ACM vereist geen bewijs van toegankelijkheid in de vorm van een verplichte externe audit. Maar een onderzoek volgens WCAG-EM is verreweg de sterkste manier om aan te tonen dat je serieus werk maakt van digitale toegankelijkheid, en dat je weet waar je staat als de toezichthouder klopt.

Hoe Cardan werkt met WCAG-EM

Bij Cardan voeren we al onze volledige WCAG onderzoeken uit volgens de WCAG-EM methode. Dat betekent: een zorgvuldige scoping, een grondige verkenning van jouw website of app, een representatieve steekproef die aansluit op jouw type platform en gebruikers, en een rapport dat niet alleen fouten benoemt maar ook laat zien hoe je ze oplost.

Onze onderzoekers werken dagelijks met hulptechnologie, kennen de WCAG-succescriteria op hun duimpje en begrijpen hoe websites écht worden gebruikt door mensen met een beperking. Dat is wat een onderzoek bruikbaar maakt — niet alleen compliant op papier, maar ook werkelijk inclusiever in de praktijk.

Samengevat: wat moet je onthouden?

• WCAG zegt wat er toegankelijk moet zijn — WCAG-EM beschrijft hoe je dat betrouwbaar onderzoekt

• WCAG-EM 2.0 is de nieuwste versie (2026) en is ook van toepassing op apps en andere digitale producten

• De methode werkt via 5 stappen: scope → verkenning → steekproef → evaluatie → rapport

• Automatische tools alleen zijn geen WCAG-EM onderzoek, handmatig onderzoek is altijd nodig

• Een WCAG-EM onderzoek is de sterkste onderbouwing voor je toegankelijkheidsverklaring